W Gniewinie międzynarodowo o edukacji

Międzynarodowa Federacja Ruchów Nowoczesnej Szkoły powierzyła Polskiemu Stowarzyszeniu Animatorów Pedagogiki Celestyna Freineta organizację Kongresu RIDEF, który odbywa się co dwa lata w różnych częściach świata. To prestiżowe wydarzenie odbędzie się w dniach od 31 lipca do 9 sierpnia 2026 r. w Gniewinie.

Kongres to wyjątkowe spotkanie nauczycieli, pedagogów, badaczy i ekspertów związanych z edukacją z całego świata. W Gniewinie spotka się około 300 uczestników, którzy wezmą udział w warsztatach, debatach i wykładach. Będą to nauczyciele, studenci kierunków związanych z edukacją, animatorzy kultury, rodzice z dziećmi z 24 krajów całego świata (kraje Europy, ale także z Meksyku, Korei Południowej, Japonii, Brazylii, Chile, Peru, Wybrzeża Kości Słoniowej, Senegalu, Kamerunu, Togo, Urugwaju, Burkina Faso. 

Wydarzenie jest okazją do wymiany doświadczeń i refleksji nie tylko osób pracujących zgodnie z filozofią Celestyna Freineta, ale również tych poszukujących inspiracji do zmiany i rozwoju edukacji. Będą rozmawiać i pracować nad wartościami kształtującymi systemy edukacyjne, a co za tym idzie mającymi wpływ na przyszłość ludzkości. Bo przecież dzieci będą ją tworzyć już za kilkanaście lat.

Istotą idei edukacji Celestyna Freineta jest współuczestniczenie, inspirowanie, czuwanie nauczyciela, rodzica w samodzielnej zabawie i nauce dziecka, bo ono chce i potrafi się samodzielnie uczyć, jeśli tylko stworzy się mu warunki sprzyjające rozwojowi. W tym modelu nauczyciel jest jak cień i opiekun, buduje warunki, przestrzeń i czuwa nad przebiegiem nauki, zabawy, radzenia sobie z sytuacją, problemem. Kluczowe jest tu zadawanie pytań i rozmowa, gdzie w poczuciu bezpieczeństwa i zaufania, dzieci mają prawo własnego głosu. Tak więc jednostka jest ważna, ale w tej metodzie idzie się dalej i stawia na współpracę samodzielnych jednostek. Działanie grupowe, praca w zespołach, łączenie sił i możliwości w rozwiązywaniu problemów są przyszłością nowoczesnych społeczeństw. 

Dlatego za temat przewodni tegorocznej konferencji wybrano „SOLIDARNOŚĆ – WOLNOŚĆ – DEMOKRACJA”. Wartości te w edukacji nie są jedynie ideami, to konkretne siły, dzięki którym szkoły mogą odpowiadać na współczesne wyzwania, budować sprawiedliwe i pokojowe społeczeństwa oraz przygotowywać do świadomego kształtowania świata. W szkołach na całym świecie, gdzie choćby pilotażowo pracuje się z dziećmi wg. filozofii Celestyna Freineta, rozwijają się kompetencje współpracy, empatii i odpowiedzialności. W związku z tym w trzecim dniu Kongresu odbędzie się specjalne Forum „Edukacja w świecie globalnych wyzwań – gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy?” z udziałem: prof. dr hab. Ewy Filipiak, prof. Astrid Męczkowskiej, prof. Katarzyny Gawlicz, dr Agnieszki Maik, a także profesorów uniwersytetów z Europy, Afryki i Ameryki, przedstawicieli ruchu FIMEM oraz zgromadzonej społeczności. Do tej rozmowy zapraszamy także przedstawicieli środowiska lokalnego: zainteresowanych mieszkańców Gniewina, nauczycieli, rodziców i młodzież. Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytanie, jaką rolę powinna odgrywać edukacja w obliczu globalnych wyzwań oraz jak budować szkołę i społeczeństwo oparte na odpowiedzialności, solidarności i wzajemnym szacunku.

Warto wiedzieć, że

Pedagogika Freineta to nurt edukacyjny stworzony przez francuskiego pedagoga Célestina Freineta, oparty na swobodnej ekspresji, współpracy oraz nauce przez doświadczenie. Zamiast sztywnych podręczników dzieci uczą się poprzez samodzielne odkrywanie świata, drukowanie własnych gazetek, doświadczenia poszukujące oraz pracę zespołową, co rozwija ich naturalną ciekawość i osobowość. Najważniejsze założenia i filary tej metody obejmują:

• Brak rywalizacji i ocen: Zamiast walki o stopnie, dzieci współpracują i tworzą tzw. plany pracy, które pozwalają im dostosować tempo nauki do własnych możliwości.
• Doświadczenia poszukujące: Zamiast podawać gotową wiedzę, nauczyciel stawia pytania i pozwala dzieciom eksperymentować, obserwować i wyciągać wnioski.
• Ekspresja twórcza: Dzieci wyrażają siebie m.in. poprzez gazetki szkolne, teatr, rysunek i swobodne teksty.
• Społeczność i samorządność: Organizowane są regularne kręgi/zebrania (często tzw. "poranki"), gdzie uczniowie dyskutują o problemach, planują działania i uczą się odpowiedzialności.
   

Więcej o tej metodzie:

na stronę Polskiego Stowarzyszenia Animatorów Pedagogiki Celestyna Freineta.

Kongres RIDEF – Rencontre Internationale des Éducateurs Freinet